Durmadan akilli uslu seyler yazmaya ugrasmanin da,

bir tek boyayla gökkusagi resmi yapmaya benzer,

 kendine özgü bir aptalligi oldugu kesin.
Hayatta her sey hep akilli uslu mudur ki,

onun en öz parçasi olan "yazi" da, hep akilli uslu olsun?
Bazen insanin içinden, yasini basini almis olmanin da zirhlarini

yirtarak; agir basli, olgun ve ciddi bir pozda görünme

yapayligina dil çikarip göz kirparak, nanik yapmak geçiyor...
* * *
Toplumun hassasiyeti, liderlerin sayginligi,

inançlarin kutsalligi, ulusun yüceligi tamam da;

 hani bazen kivrak bir paradoksla,

tersten bir raket vurmayi da özlüyor insan gönlü;

tipki Anatole France'in, kiliselerdeki

Meryem Ana resimleri için yaptigi saptama gibi:
- Onlar genellikle sokak fahiselerinin portreleridir.

 Ressamlar, hangisiyle yatip kalkmissa,

 Meryem Ana diye onun resmini yapmistir kiliseye...
* * *
Asik suratli, otoriter, ciddiyet kaliplari içinde,

 gülmesini çoktan unutmus olanlara;

nice nice kisiler, ne kadar "vardikara geliyor"

gidiklamasi çekmediler ki...
Keskin bir mizahçi olan Daniel-Brunet:
- Askin bir ates oldugu dogrudur ama;

nikâhtan geçip evcillestiginde,

tüten bir sobaya benzer. Yansin diye ayri,

aman sönmesin diye ayri ugrastigin bir sobaya,

diyor ve ekliyor:
- Oysa disarida kendiliginden yanip tutustu mu;

soba atesi yerine, orman yanginina benzer,

alev alev genisler gider...
* * *
Bir baska mizah dorugu olan Tristan Bernard ise,

yürek yaralarinin kabugunu tirnakliyor azicik:
- Asklar, diyor; mantarlar gibidir.

Zehirli olup olmadigini, is isten geçtikten sonra anlarsin...
* * *
Yas 80'i bulmus da olsa, a

sk üstüne tef tingirdatmanin tadi baska.

 Neler neler söylenmemis ki sevi sevda üstüne...
18. yüzyilin akilli kadinlarindan Madam Necker:
- Ask, demis; bir türlü sonu gelmeyen bir savastir.

Hiç kuskusuz askla ilgili sözcüklerin,

askeri deyimlere benzemesi de bundan...

 "Askimin önüne kimse geçemez",

"Askima yenildim", "Kalbimi tutsak aldi",

"Beni yüregimden vurdu",

"Bir bakista onu fethettim",

"Hayatimi hançerledi", "Benligimi parçaladi" vs...
Madam Necker'in, aski bitmeyen bir savasa

benzetmesine, en uygun düsecek sözü ise,

Namik Kemal'in agzindan tekrarlayabiliriz:
- Galip sayilir bu yolda maglup...
* * *
La Rochefoucauld, her zamanki gibi,

 yine çok bilge yaklasiyor ask miknatisina:
- Gerçek ask, diyor; cin, peri,

hayalet gibi bir seydir.

 Herkes ondan söz eder ama,

aslinda kendisini gören kisi çok azdir.
* * *
Bir de, serüvenlerin kadini

George Sand'in, su benzetisine bakin:
- Sevilmeden sevmek,

insanin sigarasini sönük bir sigaradan

yakmaya çalismasina benzer...
Kusura bakmazsaniz,

bendeniz de bir seyler ekleyeyim

bu benzetmeye:
- Ah keske öyle olsaydi.

Alt tarafi bir kibrit alir, yakardin sigarani.

Sevilmeden sevmek,

 sönmüs sigaradan sigara yakmaya degil;

olsa olsa gazi bitmis çakmakla,

isinmak için ugrasmaya benzer.

Arada bir çakan bir kivilcimla,

titreye titreye sümügünü çeker durursun.
* * *
Ayni konuda bir baska ünlü söz:
- Bazi asklar yalçin daglar gibidir.

Doruklarinda dinlenecek yer yoktur.

Tepesine ulastigin an, hemen inmeye baslamak gerekir.
* * *
Yaramazin teki olan Etienne Rey de,

kendince dalga geçiyor askla:
- Bir kez âsik olunur sözü dogrudur, diyor.

Dogrudur,

çünkü kimsede bir daha baslama istegi kalmaz...
* * *

*LAIKLIK*

CUMHURiYET   +=> *LAIKLIK* Ataturk ilkeleri arasinda devrimcilik, cumhuriyetcilik ve uygarlikcilik ilkeleri ile  simsiki iliskili olan laiklik ilkesi, yaygin anlatimiyla din ile dunya,  din ile devlet islerinin  ayrilmasini ongoren akilci bir yontemdir. Laiklik, genis anlamiyla cagdaslasmanin dogal bir sonucudur. Din, bireylerin diledigi inanci tasimasidir.  Nasil bireyleri belli bir inanca zorlamak insan haklarina aykiri ise, devleti de belli bir inancin buyrugu altina sokmak cagdas devlet anlayisina aykiridir. Devlet yonetiminin dinsel kural ve kurumlardan ayrilmasi, cagdas Turk toplumunun yuzyillardir bekledigi bir devrim atilimidir. Yalnizca, basimevinin ulkeye girmesine engel olup uc yuz yil geciktiren dinsel otoritenin, Turk ulusunun cagdisi kalisindaki olumsuz etkisi bile, din ile devlet islerinin ayrilmasi icin yeter ve gerek bir kosuldur. Laiklik ilkesi, kimi gerici cevrelerin yorumladiklari gibi, dinsizlik anlaminda dusunulmemelidir. Tersine her yurttasi din ve inancinda ozgur birakan temiz ruhlu halkimizi, ozellikle koylumuzu, kutsal din duygusunu somurerek cikar saglayan guclerin baskisindan kurtaran laiklik ilkesi, toplumdaki mezhep farkliligindan ileri gelen karsitlik  ve catismalari da onleyen en etkili ve olumlu bir yontem oldu. Laiklik, devlet yonetiminde butun yasalarin, kurallarin ve yontemlerin, bilimsel ve teknik bulgularla cagdas uygarligin sagladigi verilere ve dunya gereksinmelerine gore yapilmasi ve uygulanmasi ilkesidir.

Prens de Ligne tam ters kanida:
- Askta en tatli dönem, daima baslangiçtir.

Onun için sik sik, bir kez daha baslamaktan

kendini alamayanlara hiç sasmiyorum.
* * *
Doktor Besançon'dan da neredeyse sibernetik bir öneri:
- Sevismek için yüzünüze özen gösterin;

yüzünüze özen göstermek istiyorsaniz da, sevisin...
* * *
Yok kus gribi, yok topallayan hukuk düzeni,

 yok Iran'in durumu falan filan derken;

 akilli uslu yazilarla, neredeyse doktora tezine

çalisan yasi geçkince asistanlara döndük...
Hani bazen de yazi dedigin,

azicik da renkli keten helvasi gibi olmali...

Karin doyurmasa da, köpük köpük agzi tatlandirmali...
* * *
Hamasi manzumeleriyle ünlü

Mithat Cemal bile, yasliliginda, içi kopa kopa söyle yazmisti:
Siz simdi inanmazsiniz amma bu serabin vaktiyle
Sahilleri var, aylari yildizlari vardi.
Ben böyle degildim, bu deniz böyle degildi;
Bambaska bir âlemdi, kimildardi, akardi...
Ne yapalim, "vaktiyle"yi de; savurtuk bir yaziyla,

"hale" tasimaya kalkabilirsin bazen...

BEN  LEYLADA